De onzekerheid over de eurozone blijft in 2012 vermoedelijk bestaan. De grote volatiliteit vraagt om waakzaamheid, maar biedt in het nieuwe jaar ook kansen.
2011 bracht wereldwijde schuldafbouw…
Het jaar 2011 was het tweede volledige jaar van
herstel na het dieptepunt van de wereldwijde kredietcrisis. De
economische groei was matig, maar vergelijkbaar met dezelfde fase
bij eerdere kredietcrises. Gezinnen en banken probeerden hun
schulden verder af te bouwen. Ook de overheden hielden de hand op
de knip, nadat hun schulden door reddingsoperaties voor de economie
en de bankensector waren opgelopen. De fiscale stimulering stopte,
omdat politici daarvoor geen draagvlak meer zagen en beleggers
kritischer naar kredietwaardigheid keken.
…beproevingen voor de
eurozone...
Voor Europa bleek de huidige kredietcrisis een
speciaal karakter te hebben, omdat deze de vorm van de monetaire
unie uittest. De verlammende verwevenheid tussen banken en
overheden lag ten grondslag aan de nulgroei in de eurozone in de
tweede helft van 2011. Grote schokken als de Arabische opstanden en
de tsumani in Japan, zorgden in de eerste helft van 2011 voor een
tijdelijke neerwaartse groeitrend. De opkomende markten, China
voorop, bestreden de elders veroorzaakte kredietcrisis met massale
kredietverlening. Het jaar 2011 stond er in het teken van de
inflatiebestrijding.
…en negatieve rendementen.
Teleurstellende en verrassende economische cijfers,
plus de hoop voorafgaand aan eurotopbijeenkomsten en de decepties
erna, verklaren in vogelvlucht de grote volatiliteit op de
financiële markten. Vooral de negatieve rendementen op de aandelen-
en obligatiemarkten van zwakke eurolanden kenmerken 2011. De
Amerikaanse economie presteerde relatief gunstig. Dat gold vooral
voor het bedrijfsleven. Amerikaanse ondernemers slaagden er mede
door een beperkte stijging van de loonkosten in om hun
winstgevendheid te verbeteren. Al met al rendeerde de Amerikaanse
aandelenmarkt relatief sterk.
Wat brengt 2012?
Mogelijk geeft ook 2012 geen uitsluitsel over de
houdbaarheid van de Europese monetaire unie. Defensief beleggen
blijft dan het devies. Omdat het geduld van beleggers en kiezers
opraakt, terwijl een oplossing veel tijd kost, kan de politiek
makkelijk fouten maken. Een andere vraag is of de VS een recessie
kunnen vermijden. Net zoals eerder bij de eurolanden, wordt
schuldreductie nu ook voor de VS een doel. De ervaring leert dat
dit de groei drukt. In 2011 konden Amerikaanse consumenten nog
relatief veel uitgeven, door nóg minder te sparen dan
ze al deden. Nu lijkt dat niet meer mogelijk. China wil zich
ontwikkelen tot een economie die groeit door binnenlandse vraag.
Enorme kredietverlening in het verleden en explosief gestegen
vastgoedprijzen werpen daarbij echter hobbels op.
Volatiliteit met risico's en
kansen
Trendmatig lijken we de komende jaren het
basisscript van matige economische groei te blijven volgen.
Risicoscenario's zijn er genoeg. Ook de publieke opinie en de
markten lijken zich dat te realiseren. Beleggers kunnen zich nog
het beste vasthouden aan het scenario op middellange termijn. Dat
komt neer op een voortzetting van de volatiliteit op de financiële
markten van de afgelopen twee jaar. Daardoor wordt 2012 weer een
jaar van het ontlopen van neerwaartse bewegingen. Maar ook een jaar
waarin beleggers kunnen profiteren van opwaartse kansen.